TSUE 16 kwietnia 2026: przedawnienie roszczeń banku
Wyroki w trzech sprawach frankowych mogą zmienić los blisko 50 tys. postępowań, w których banki pozwały swoich klientów
TSUE 16 kwietnia 2026 wyda trzy wyroki o przedawnieniu roszczeń banku po unieważnieniu umowy frankowej. Co to zmienia dla 50 tys. spraw?
Najważniejsze wnioski
-
116 kwietnia 2026 r. TSUE wyda wyroki w trzech odrębnych sprawach frankowych (C-752/24 Jangielak, C-753/24 Rzepacz, C-901/24 Falucka) — wszystkie dotyczą przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału po unieważnieniu umowy.
-
2Według szacunków kancelarii prowadzących tego typu sprawy, problem dotyczy ok. 50 tys. postępowań, w których banki pozwały swoich klientów o zwrot kapitału, a konsumenci podnieśli zarzut przedawnienia (3-letni termin z art. 118 k.c.). To jeden z ostatnich kluczowych obszarów wymagających ujednolicenia.
-
3Trybunał odpowie m.in. na pytanie, czy wniesienie pozwu przez bank — jeszcze przed prawomocnym unieważnieniem umowy — skutecznie przerywa bieg przedawnienia. Spór dotyczy głównie momentu rozpoczęcia biegu 3-letniego terminu.
-
423 kwietnia TSUE wyda wyrok w sprawie C-744/24 o kredytach konsumenckich i kredytowaniu prowizji — może to mieć wpływ na znaczną część z blisko 18 mln umów, ale ostateczna ocena każdej umowy pozostanie przy polskim sądzie.
-
5Artykuł ma charakter edukacyjny. Wyroki TSUE będą wiążące dla sądów krajowych w podobnych sprawach, ale ostateczny wpływ zależeć będzie od ich treści oraz od tego, jak polskie sądy zastosują nową wykładnię w konkretnych stanach faktycznych. Zalecana jest konsultacja z pełnomocnikiem.
Co dokładnie rozstrzygnie TSUE 16 kwietnia?
Trzy odrębne sprawy — C-752/24 (Jangielak), C-753/24 (Rzepacz) i C-901/24 (Falucka) — koncentrują się na jednym centralnym zagadnieniu: czy i kiedy roszczenia banku o zwrot kapitału kredytu ulegają przedawnieniu po zakwestionowaniu umowy przez konsumenta. W polskim orzecznictwie przyjęło się, że termin przedawnienia roszczeń banku wynosi 3 lata (art. 118 Kodeksu cywilnego w brzmieniu dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą) — ale punktem sporu pozostaje moment, od którego ten termin zaczyna biec. Banki twierdzą, że dopiero od prawomocnego wyroku unieważniającego umowę. Konsumenci — że od chwili, gdy zakwestionowali umowę lub złożyli oświadczenie o jej nieważności. Wyroki TSUE mają tę kwestię rozstrzygnąć wiążąco — ale ostateczna ocena konkretnego stanu faktycznego zawsze pozostanie przy sądzie krajowym.
Problem przedawnienia roszczeń banku to dziś jedno z ostatnich kluczowych zagadnień frankowych nierozstrzygniętych jednolicie przez polskie sądy. Wyroki TSUE z 16 kwietnia mają potencjał, by ujednolicić linię orzeczniczą i zakończyć wieloletnie spory interpretacyjne — dotyczące, według szacunków, ok. 50 tys. postępowań z kontrpozwami banków.
Trzy zagadnienia pod lupą Trybunału
TSUE odpowie na trzy odrębne pytania prejudycjalne:
- C-752/24 (Jangielak) — Czy wniesienie pozwu przez bank przed prawomocnym unieważnieniem umowy skutecznie przerywa bieg 3-letniego przedawnienia? Konsumenci argumentują, że taki pozew nie zmierza bezpośrednio do dochodzenia roszczenia, lecz jest elementem strategii procesowej — i nie powinien przerywać biegu. Dla frankowiczów to pytanie ma bardzo praktyczny wymiar: wpływa na ocenę, czy roszczenia banku są nadal skuteczne.
- C-901/24 (Falucka) — Czy oświadczenie frankowicza o świadomości skutków nieważności umowy może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczeń banku? Takie oświadczenia są standardowym elementem spraw o unieważnienie kredytu frankowego — a ich wpływ na przedawnienie jest w sądach interpretowany niejednorodnie.
- C-753/24 (Rzepacz) — Czy sąd może uwzględnić roszczenia banku mimo ich przedawnienia — powołując się na zasady słuszności lub współżycia społecznego? TSUE prawdopodobnie oceni to przez pryzmat skutecznej ochrony konsumenta i zasady pewności prawa (effet utile Dyrektywy 93/13). Jeśli Trybunał uzna taką praktykę za niedopuszczalną, zarzut przedawnienia stanie się znacznie silniejszy w przyszłych postępowaniach.
Trzecia kwestia (C-753/24 Rzepacz) jest szczególnie doniosła. W praktyce polskie sądy zdarza się, że — pomimo skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia przez konsumenta — uwzględniają roszczenie banku, odwołując się do klauzuli słuszności lub zasad współżycia społecznego. Jeśli TSUE uzna taką praktykę za niezgodną z Dyrektywą 93/13 i zasadą effet utile, skuteczność zarzutu przedawnienia roszczeń banku znacząco wzrośnie.
Dylemat frankowicza pozwanego przez bank — i co może zmienić TSUE
W toku sporu o nieważność umowy frankowej banki nierzadko wytaczają własne powództwo — żądając zwrotu wypłaconego kapitału. Konsument staje wówczas przed trudnym dylematem: jeśli uzna żądanie banku i zapłaci — ryzykuje, że umowa ostatecznie okaże się ważna i będzie musiał ponownie dochodzić zwrotu tej kwoty. Jeśli nie zapłaci i czeka na wyrok w sprawie głównej — narażony jest na narastające odsetki za opóźnienie. Wyroki TSUE z 16 kwietnia mają odpowiedzieć, czy taka praktyka banków jest zgodna z unijnymi standardami ochrony konsumenta — a ich ocena przez Trybunał może mieć decydujące znaczenie dla sposobu obrony w tysiącach równoległych postępowań.
Według szacunków kancelarii prowadzących sprawy frankowe, zagadnienie dotyczy ok. 50 tys. postępowań, w których banki pozwały swoich klientów o zwrot kapitału, a konsumenci w ramach działań obronnych podnieśli zarzut przedawnienia — to jeden z ostatnich istotnych obszarów wymagających ujednolicenia orzecznictwa.
Co jeszcze czeka frankowiczów w kwietniu 2026 r.?
Kwiecień 2026 r. przyniesie szereg dalszych rozstrzygnięć TSUE:
- 16 kwietnia — opinia rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-23/25 (Sutuska), dotyczącej zasad rozliczeń między bankiem a konsumentem po unieważnieniu umowy kredytowej, w tym zwrotu kosztów ubezpieczenia. Uwaga: opinia rzecznika nie jest wiążąca, ale wskazuje prawdopodobny kierunek przyszłego wyroku.
- 23 kwietnia — wyrok TSUE w sprawie C-744/24 dotyczącej kredytów konsumenckich i kredytowania prowizji (odrębna sekcja poniżej).
- 30 kwietnia — TSUE odpowie na pytanie dotyczące kredytów pierwotnie denominowanych w złotych i powiązanych ze stawką WIBOR, a następnie przekształconych aneksem w kredyty frankowe. Sądy krajowe mają wątpliwości, czy w takich przypadkach unieważnieniu podlega wyłącznie aneks, czy cała umowa. Rozstrzygnięcie może dotyczyć tysięcy kredytobiorców.
Wyrok C-744/24 (23 kwietnia) — kredyty gotówkowe i kredytowanie prowizji
23 kwietnia 2026 r. TSUE wyda wyrok w sprawie C-744/24, która dotyczy kredytów gotówkowych i konsumenckich w Polsce. Przedmiotem sporu jest powszechna praktyka banków polegająca na wliczaniu kosztów prowizji do kwoty kredytu i naliczaniu od nich odsetek — co może prowadzić do zniekształcenia informacji o rzeczywistym koszcie kredytu (RRSO). Jeśli TSUE uzna tę praktykę za naruszającą Dyrektywę 2008/48/WE, może to wzmocnić roszczenia z tytułu Sankcji Kredytu Darmowego (SKD). Potencjalnie dotyczy to znacznej części z blisko 18 milionów umów kredytów konsumenckich w Polsce — ale nie oznacza to, że wszystkie te umowy automatycznie podlegają SKD. Ostateczna ocena każdej umowy zależy od konkretnych uchybień informacyjnych i okoliczności, a polska linia orzecznicza w tym zakresie pozostaje niejednolita.
Wyrok C-744/24 może mieć wpływ na znaczną część z blisko 18 mln umów kredytów konsumenckich w Polsce (głównie gotówkowych), w których stosowano kredytowanie prowizji. Nie oznacza to automatycznego podlegania SKD — ostateczna ocena każdej umowy pozostanie przy polskim sądzie i wymaga analizy konkretnych uchybień.
Jak wyroki TSUE wpłyną na toczące się sprawy frankowe?
Wyroki TSUE będą wiążące dla wszystkich sądów krajowych w podobnych sprawach — ale nie działają automatycznie. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny przez sąd krajowy z uwzględnieniem nowej wykładni i konkretnego stanu faktycznego. Kluczowe pytanie brzmi nie 'czy TSUE wyda korzystne wyroki', lecz 'jak konkretny sąd zastosuje nową wykładnię do konkretnej umowy i okoliczności sprawy'. Ujednolicenie linii orzeczniczej w kwestii przedawnienia roszczeń banku ma potencjał, by znacząco wzmocnić pozycję frankowiczów — zwłaszcza w postępowaniach, w których bank wytoczył kontrpowództwo o zwrot kapitału. Ostateczny wpływ wyroków zależeć będzie od ich treści oraz od tego, jak polskie sądy je zastosują w konkretnych stanach faktycznych.
Podsumowanie
16 kwietnia 2026 r. TSUE wyda wyroki w trzech sprawach frankowych (C-752/24, C-753/24, C-901/24) dotyczących przedawnienia roszczeń banku — zagadnienie dotyczy, według szacunków, ok. 50 tys. postępowań z kontrpozwami banków. Trybunał odpowie na pytania o skuteczność przerwania biegu przedawnienia przez pozew banku, znaczenie oświadczeń konsumenta oraz dopuszczalność przywracania przedawnionych roszczeń przez sąd na podstawie słuszności. Wyroki będą wiążące dla sądów krajowych, ale ostateczna ocena każdej sprawy wymaga indywidualnej analizy konkretnego stanu faktycznego. Zarzut przedawnienia roszczeń banku to jedna z kluczowych linii obrony frankowicza, której wartość po wyrokach TSUE może znacząco wzrosnąć. Zalecana jest konsultacja z pełnomocnikiem prowadzącym sprawę.
Adwokat Paweł Borowski
Specjalista do spraw przeciwko bankom - kredyty we frankach, WIBOR, Sankcja Kredytu Darmowego
Wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw przeciwko instytucjom finansowym. Specjalizuje się w kredytach frankowych, unieważnianiu klauzul WIBOR oraz dochodzeniu roszczeń z tytułu sankcji kredytu darmowego.
